Statystyki

Licznik odwiedzin strony

stat4u


licznik

Licznik





Sprawozdanie z działalności Sądeckiego Oddziału

Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Sączu

za lata 2005, 2006 i 2007.

SPRAWY ORGANIZACYJNE

Od czasu wyborów Zarządu Oddziału PTH XIX kadencji, od dnia 3 XII 2004 r. Zarząd Oddziału działał w następującym składzie, który nie uległ zmianie w minionym okresie:
mgr inż. Leszek Zakrzewski - prezes
mgr Marta Groń - wiceprezes
dr Maria Kruczek - sekretarz
mgr Marek Michalik - skarbnik
mgr Leszek Migrała - członek Zarząd
u

Komisja Rewizyjna:
mgr Bogdan Potoniec - przewodniczący
mgr Urszula Duda - członek
mgr Antoni Szczepanek - członek


Obecna kadencja przypadła na okres 50-lecia działalności naszego Oddziału i z tego powodu Zarząd pod nowym kierownictwem musiał w pierwszej kolejności zmierzyć się z odpowiednim uczczeniem tego jubileuszu. W celu sprawnego poprowadzenia działań organizacyjnych obchodów, na zebraniu Zarządu w dniu 7.01.2005 został powołany "Komitet Organizacyjny Obchodów Jubileuszu 50-lecia Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Sączu" w składzie: mgr Urszula Duda, mgr Marta Groń, dr Maria Kruczek, mgr Grzegorz First, mgr Marek Lebdowicz, mgr Marek Michalik, mgr Leszek Migrała, mgr Stanisław Pażucha, mgr Józef Słowik, mgr Antoni Szczepanek, mgr inż. Leszek Zakrzewski.

LICZBA CZŁONKÓW

Na dzień 31 grudnia 2007 r. Oddział PTH w Nowym Sączu liczy 42 członków.

DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWA i POPULARYZATORSKA

SESJE POPULARNO-NAUKOWE (2005:2, 2006:4, 2007:0)
W dniu 10.06.2005 Oddział PTH przy wsparciu Urzędu Miasta Nowego Sącza zorganizował sesję z okazji 50-lecia Oddziału PTH w Nowym Sączu powiązanaąz promocją nowego XXXIII tomu "Rocznika Sądeckiego" w Sali im. Stanisława Małachowskiego w nowosądeckim Ratuszu.
Wykłady wygłosili: ks.Władysław Tarasek - o ś.p. biskupie Józefie Gucwie, mgr Antoni Szczepanek - o działalności Oddziału PTH w Nowym Sączu, prof. dr hab. Feliks Kiryk - o historii PTH.
Sesję współorganizował Urząd Miasta Nowego Sącza. Oprócz tego podjęto różnorodne działania w celu upamiętnienia rocznicy. Z zaplanowanych zadań udało się zrealizować następujące przedsięwzięcia:
1. Opracowanie i wydanie folderu -z krótką historią Oddziału - dla uczestników sesji.
2. Opracowanie i druk dyplomów pamiątkowych.
3. Projekt i druk przez RUP w Nowym Sączu pamiątkowej kartki pocztowej.
4. Sporządzenie i stosowanie w UP Nowy Sącz 1 w dniu 10.06.b.r. okolicznościowego datownika pocztowego.
5. Opracowanie i rozesłanie ex-librisu Oddziału PTH na 50-lecie.
6. Opracowanie i wykonanie medali pamiątkowych z okazji 50-lecia.
7. Opracowanie i druk dyplomów do medalu pamiątkowego.
8. Pozyskanie patronów honorowych.
9. Patronat medialny - "Dziennik Polski".
10. Zorganizowanie przez SBP wystawy rocznicowej.
11. Opracowanie, druk i rozesłanie Zaproszeń na jubileusz -zrealizowane przez UM.
12. Zorganizowanie sesji poświęconej historii O PTH i "Rocznika Sądeckiego" zrealizowane przez UM.
13. Koncert zespołu kameralnego "Sonatina" w Ratuszu - w godzinach popołudniowych.
14. Utworzenie strony internetowej sądeckiego Oddziału PTH na serwerze miasta.
15. Udzielenie wywiadów dla RDN Małopolska i telewizji RTK.

W dniu 9 grudnia 2005 r. Odział wspólnie z II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu zorganizował sesję edukacyjno - historyczną z okazji 350. rocznicy wyzwolenia miasta Nowego Sącza spod najazdu szwedzkiego w auli II Liceum Ogólnokształcącego. Referaty: Beata Justyna Giercuszkiewicz (kl. 1 h) "Sytuacja geopolityczna w Europie Środkowej i wzrost dominacji Królestwa Szwedzkiego w II połowie XVII wieku. Geneza wojny polsko-szwedzkiej" (przygotowany pod kierunkiem mgr. Jerzego Horowskiego), Maciej Łanik (kl. 1f) "Działania wojenne na terenie Rzeczypospolitej w latach 1655 - 1660" (przygotowany pod kierunkiem mgr. Jerzego Horowskiego), Katarzyna Anna Bednarska (kl. 1b) "Szwedzi w Nowym Sączu" (przygotowany pod kierunkiem mgr. Bogdana Potońca), Leszek Zakrzewski "Wojsko polskie w dobie potopu". Upominki dla uczestników uzyskano dzięki uprzejmości UM Nowego Sącza.

W dniach 18-19.02.2006 r. Oddział PTH był współorganizatorem, wspólnie z Oddziałem PTH z Nowego Targu, Towarzystwem Miłośników Starego Sącza, Związkiem Podhalan w Poroninie, UM N.Sącza, UG Poronin, parafiami św. Kazimierza w N.Sączu i św. Marii Magdaleny w Poroninie zostały obchodów i sesji historycznej "Ks Michał Głowacki a powstanie chochołowskie" z okazji 160-lecia powstania chochołowskiego; referat i prezentację Sądecki etap losów powstańców chochołowskich wsparty prezentacją komputerową, wygłosił mgr inż. Leszek Zakrzewski. W dniu 18.02.2006 zorganizowaliśmy pobyt gości z Podhala w Starym Sączu (grób ks. Kmietowicza dom rodzinny księdza, Muzeum Regionalne, rodzinny dom ks.Głowackiego), Nowym Sączu (zwiedzanie obiektów i śladów związanych z pobytem chochołowian, po upadku powstania, w naszym mieście - od zamku, gdzie w podziemiach byli przetrzymywani uwięzieni powstańcy, na Rynek - do resztek murów przyziemia starego ratusza, w którego podziemiu znajdowało się kolejne więzienie, do Bazyliki Mniejszej p.w. św. Małgorzaty, w której w latach 1831-1833 był wikarym ks. Głowacki, ulicą Jagiellońską, do Wałowej i dalej w rejon kościoła p.w. św. Kazimierza, gdzie stał dawny szpital miejski w którym również w 1846 roku przetrzymywano więźniów i plantami w stronę kościółka p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, na "Starym Cmentarzu").
Po uroczystej Mszy św. w intencji ks.Głowackiego i wszystkich uczestników niepodległościowej konspiracji i powstania sprzed 160 lat, a na ścianie kościółka, została odsłonięta tablica pamiątkowa, poświęcona ks. Głowackiemu "Świętopełkowi" (1804-1846), stanowiąca jednocześnie epitafium kapłana, który uwięziony po upadku powstania, zmarł wskutek okrutnego traktowania w wojskowym więziennym szpitalu w Nowym Sączu i został pochowany na jedynym wtedy, funkcjonującym cmentarzu miejskim. Wartę honorową wystawiła kompania reprezentacyjna Karpackiego Oddziału Straży Granicznej. Wstępny projekt, po wizji lokalnej odbytej przy kościółku, został dopracowany przez znanego konserwatora sztuki Józefa Steca, a tablicę wykonała firma pana Mariana Leksana z Nowego Sącza. Koszty wykonania i instalacji tablicy pokrył Urząd Miasta Nowego Sącza.

W dniu 18 sierpnia 2006 r. Odział PTH wspólnie z SITK RP Oddział Kraków i PKP PLK S.A. Zakładem Linii Kolejowych w Nowym Sączu zorganizował sesję edukacyjno-historyczną "130-lecie linii kolejowej Tarnów-Leluchów" w sali im. Małachowskiego w nowosądeckim Ratuszu. Wśród 7 referatów, prezentację 130-lecie Warsztatów Kolei w Nowym Sączu i 130-lecie linii kolejowej Tarnów-Leluchów przedstawił L.Zakrzewski.

W dniu 27 października 2006 r. Odział wspólnie z II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu zorganizował sesję edukacyjno - historyczną z okazji 25. rocznicy śmierci Juliana Zubka ps. "Tatar" "Partyzancka Sądecczyzna 1939-1945" w auli II Liceum Ogólnokształcącego. Na sesji było obecnych ponad 100 osób. Referaty, wsparte prezentacjami multimedialnymi wygłosili: Powstanie i rozwój SZP/ ZWZ/ AK na Sądecczyźnie (Sławomir Duda, Ireneusz Górka, kl. III i; opieka mgr Aleksandra Opalska), Służba kurierska na Sądecczyźnie. Sylwetki kurierów (Ewelina Bielak, Urszula Skowron, Joanna Surówka, Natalia Woźniak, kl. II c - opieka mgr Jadwiga Matczyńska), Roman Stramka - sądecki kurier (Jadwiga Wolanin z.d. Stramka), Zbrojne działania partyzanckie na Sądecczyźnie (Katarzyna Hajduk, kl. I c - opieka mgr Teresa Michalik), Por. Julian Zubek "Tatar" i działalność partyzanckiego oddziału "Tatar" 1944-1945, (Natalia Groń, Katarzyna Krzyżak, Joanna Olesiak, kl. III b - opieka dr Władysław Kruczek), Polskie podziemie zbrojne na Sądecczyźnie po 1945 roku (Kamil Fyda, Adam Mogilski, kl. II f - opieka mgr Jerzy Horowski).

W dniu 18 listopada 2006 r. Oddział był współorganizatorem sesji naukowej pt. "Związki Świętych z Sądecczyzną", wspólnie z Katolickim Stowarzyszeniem "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu i Chrześcijańskim Ruchem Samorządowym w Nowym Sączu. Na sesji było obecnych 65 osób.
Przebieg sesji - kolejność referatów: o.prof.dr hab. Józef Marecki OFM Cap. - Rola świętych w życiu wspólnoty konwenckiej i Kościoła lokalnego, ks. Stanisław Pietrzak - Święty Świerad w legendzie i kulcie, ks. mgr lic. Władysław Makoś MIC - O. Stanisław od Jezusa Maryi Papczyński - założyciel Zgromadzenia Księży Marianów, mgr lic. Piotr Stefaniak - Służebnica Boża Agnieszka Starosądecka, o. dr Lucjusz R. Wójtowicz OFM - Święta Kinga w świetle badań historycznych, o. dr Grzegorz Wiśniowski OFM - Święty Kazimierz Królewicz na ziemi sądeckiej, s. mgr Stella Jadwiga Pałuba SIC - Bł. Marcelina Darowska i jej dzieło, s. mgr lic. Teresa Wioletta Magiera OP - Życie i dzieło bł. Julii Rodzińskiej.

ODCZYTY I PRELEKCJE (2005 - 2, 2006 -2, 2007 - 2)

W dniu 13 maja 2005 r. Oddział współorganizował wspólnie z Oddziałowym Biurem Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie i Katolickim Stowarzyszeniem "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu spotkanie z pracownikiem naukowym Biura Edukacji Publicznej Oddziału IPN w Krakowie dr. Maciejem Korkuciem nt. "Kto się boi lustracji i dlaczego?".
W dniu 11 listopada 2005 r., w Sali im. Stanisława Małachowskiego w nowosądeckim Ratuszu odbyła się prezentacja reprintu II tomu "Rocznika Sądeckiego" z 1949 roku. Leszek Zakrzewski wygłosił referat okolicznościowy: Dzieje "Rocznika Sądeckiego". Spotkania współorganizował Urząd Miasta Nowego Sącza, Redakcja "Almanachu Muszyny" i redakcja nowosądecka "Dziennika Polskiego" (inicjatorzy, sponsorzy i pomoc techniczna przy wydaniu reprintu II tomu "Rocznika Sądeckiego").
W dniu 10 marca 2006 r. odbyło się spotkanie organizowane wspólnie przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, Katolickie Stowarzyszenie "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu i Oddział PTH w Nowym Sączu, z pracownikiem naukowym Biura Edukacji Publicznej Oddziału IPN w Krakowie dr. Maciejem Korkuciem, z cyklu "Przystanki niepodległości", pt. "Stanisław Mikołajczyk: rok 1946 - misja niemożliwa".
W dniu 5 kwietnia 2006 r. odbyło się spotkanie organizowane wspólnie przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, Katolickie Stowarzyszenie "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu i Oddział PTH w Nowym Sączu, z pracownikiem naukowym Biura Edukacji Publicznej Oddziału IPN w Krakowie dr. Maciejem Korkuciem, z cyklu "Przystanki niepodległości", pt. "Rok 1956 - złudzenie przełomu".
W dniu 28 lutego 2007 r. odbyło się spotkanie z dr Lucyną Kulińską, autorką m.in. książek "Dzieci Kresów" i "Dzieci Kresów II" o ukraińskim ludobójstwie na Kresach Wschodnich w okresie wojny, zorganizowane wspólnie z "Civitas Christiana".
W dniu 30 maja 2007 r. podczas wernisażu wystawy "..O Orła w koronie. Zgrupowanie Partyzanckie Błyskawica" dr Maciej Korkuć z IPN-u, wygłosił prelekcję na temat motywów podjęcia działań partyzanckich przez Józefa Kurasia na tle sytuacji politycznej, która wytworzyła się na terenie Małopolski po wkroczeniu Armii Radzieckiej. Koledzy z Nowego Targu - Marek Błaszczyk i Robert Kowalski - prezes Oddziału przedstawili film z rekonstrukcji wydarzeń związanych z rozbiciem więzienia UB w Nowym Targu, wykonany podczas odtworzenia historycznych wydarzeń w dniu 11.03.2007 r., kolejno prezentację o dziejach pamięci o "Ogniu". Na zakończenie, dla zainteresowanych osób wyświetlono film "My od Sztubaka" (reż. Dariusz Walusiak).

INNA DZIAŁALNOŚĆ

WYSTAWY CZASOWE (2005:1, 2006:0, 2007:1)
Oddział współorganizował w Sądeckiej Bibliotece Publicznej im. Józefa Szujskiego wystawę z okazji 50-lecia oddziału PTH, przygotowaną przez pracownicę Biblioteki - panią Jolantę Kosecką. W licznych gablotach i w antyramach znalazły miejsce dokumenty wypożyczone z Archiwum Państwowego i z zasobu Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Sączu, sylwetki zasłużonych dla Oddziału osób, autorów, prezesów, korespondencja, książki wydane przez Oddział, a także "Roczniki Sądeckie".
W dniu 30 maja 2007 r. odbył się wernisaż wystawy "..O Orła w koronie. Zgrupowanie Partyzanckie Błyskawica" opracowanej przez Biuro Edukacji Publicznej IPN Oddział w Krakowie (autor: Teodor Gąsiorowski) na konferencję, która odbyła się w marcu w Nowym Targu, przywiezioną do nas po zakończeniu wystawy. Sądecką wystawę zorganizowały wspólnie: Biuro Edukacji Publicznej IPN Oddział w Krakowie, Katolickie Stowarzyszenie "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu oraz Polskie Towarzystwo Historyczne - Oddziały Nowy Targ i Nowy Sącz. Z okazji wystawy Poczta Polska CSP ORJ w Nowym Sączu wydała kartkę okolicznościową z pieczęcią i w dniu wernisażu czynne było stoisko Poczty, na którym można było nabyć kartki; niestety stempel nie dotarł. Wystawa była czynna formalnie do 22 czerwca.

PROMOCJA NOWOŚCI WYDAWNICZYCH (2005:2, 2006:2, 2007:1)
Promocja XXXIII tomu "Rocznika Sądeckiego" została powiązana z sesją z okazji 50-lecia Oddziału PTH w dniu 10 czerwca 2005 r. w nowosądeckim Ratuszu. Współorganizowane przez UM Nowego Sącza.
Prezentacja reprintu II tomu "Rocznika Sądeckiego" współorganizowana przez "Almanach Muszyny", nowosądecki oddział "Dziennika Polskiego" i UM Nowego Sącza odbyła się dnia 11 listopada 2005 r. w nowosądeckim Ratuszu.
Promocja XXXIV tomu "Rocznika Sądeckiego" odbyła się w dniu 22 czerwca 2006 r. w nowosądeckim Ratuszu. Została zorganizowana przez UM Nowego Sącza.
Promocja wydanej przez Oddział PTH pozycji Mieczysława Smolenia "Tablice, groby i pomniki świadczące o przeszłości Nowego Sącza" odbyła się w dniu 22 września 2006 r. w lokalu "Civitas Christiana"; została zorganizowana wspólnie z "Civitas Christiana".
Promocja XXXV tomu "Rocznika Sądeckiego" odbyła się w dniu 15 czerwca 2007 r. w nowosądeckim Ratuszu. Została zorganizowana przez UM Nowego Sącza.
DZIAŁALNOŚĆ WYDAWNICZA (2005:2, 2006:2, 2007:4)
W roku 2005 ukazał się liczący 504 strony XXXIII tom "Rocznika Sądeckiego".
Z okazji obchodów rocznicowych, w nakładzie 500 egz. został wydany kolorowy folder zawierający krótką historię Oddziału, przygotowany na uroczystości w dniu 10 czerwca 2005 r.
W roku 2005 z inicjatywy Komitetu Redakcyjnego "Almanachu Muszyny" i przy pomocy nowosądeckiego oddziału "Dziennika Polskiego" oraz UM Nowego Sącza, ze środków "Almanachu Muszyny" i UM Nowego Sącza, w nakładzie 250 numerowanych egzemplarzy, wydano reprint II tomu "Rocznika Sądeckiego" z 1949 roku.
W roku 2006 ukazał się liczący 512 stron XXXIV tom "Rocznika Sądeckiego".
W roku 2006 dzięki grantowi z UM Nowego Sącza, w nakładzie 600 egz. opublikowano zmienione i uzupełnione III wydanie książki Mieczysława Smolenia "Tablice, groby i pomniki świadczące o przeszłości Nowego Sącza". Jest to pierwsze od wielu lat wydawnictwo firmowane przez Oddział PTH. Jako współwydawca figuruje także "Civitas Christiana".
W roku 2007 ukazał się liczący 560 stron XXXV tom "Rocznika Sądeckiego".
W roku 2007 dzięki grantowi z UM Nowego Sącza, opublikowano w nakładzie 600 egz. książkę Gabrieli Danielewicz "Pogłos znad Dunajca", opisującą życie mieszczańskiego Nowego Sącza od początku XX w. do II wojny światowej. ". Jest to drugie od wielu lat wydawnictwo firmowane przez Oddział PTH. Jako współwydawca figuruje także "Civitas Christiana".
Na 1 Sądeckie Patriotyczne Śpiewanie w dniu 3 maja 2007 r. zostały opracowane przez członków Oddziału PTH i przygotowane do druku śpiewniki "Witaj majowa jutrzenko" zawierające 20 pieśni, liczące 24 strony formatu B5, wydrukowane przez drukarnię BAAD z jej własnych środków w nakładzie 500 egzemplarzy.
Na 2 Sądeckie Patriotyczne Śpiewanie w dniu 11 listopada 2007 r. zostały opracowane przez członków Oddziału PTH i przygotowane do druku śpiewniki "Witaj jutrzenko niepodległości" zawierające 23 pieśni, liczące 24 strony formatu B5, wydrukowane przez drukarnię BAAD z jej własnych środków w nakładzie 500 egzemplarzy.

Trwają prace nad broszurą poświęconą 50-leciu Oddziału.

ORGANIZACJA KONKURSÓW (2005-2007: po 1)
W 2005 r. po raz piąty Oddział PTH wspólnie ze Związkiem Sądeczan, Szkołą Podstawową nr 21 im. Jana Pawła II, Katolickim Stowarzyszeniem "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu oraz Popradzkim Parkiem Krajobrazowym współorganizował edycję konkursu historycznego "Ziemia Sądecka - od przeszłości do współczesności" dla dzieci szkół trzech stopni. 15 kwietnia 2005 r. - w SP nr 21 im. Jana Pawła II w Nowym Sączu, odbył się półfinał konkursu, 20 maja 2005 r. - w lokalu "Civitas Christiana", odbył się finał konkursu.
W 2006 r. po raz szósty zorganizowano konkurs.
5 maja 2006 r. - w SP nr 21 im. Jana Pawła II w Nowym Sączu, odbył się półfinał konkursu, 2 czerwca 2006 r. - w lokalu "Civitas Christiana", odbył się finał konkursu.
W 2007 r. po raz siódmy zorganizowano konkurs.
20 kwietnia 2007 r. - odbyły się półfinały dla szkół podstawowych w siedzibie SP nr 21 i dla gimnazjów i szkół licealnych w siedzibie gimnazjum nr 3.
25 maja 2007 r. w siedzibie "Civitas Christiana" - odbył się finał konkursu dla wszystkich trzech kategorii wiekowych. W pracach komisji brali udział członkowie PTH. Szczególne podziękowania należą się osobom zajmującym się organizacją konkursu od wielu lat - mgr Dorocie Damian, mgr. Markowi Michalikowi i mgr. Leszkowi Migrale.

ORGANIZACJA PATRIOTYCZNEGO ŚPIEWANIA (2)
3 maja 2007 r. - na placu kościoła oo. Jezuitów w parafii pw. Świętego Ducha odbyło się I Sądeckie Patriotyczne Śpiewanie. Impreza zgromadziła ok. 300 osób, rozdano śpiewniki przygotowane i wydrukowane przez Drukarnię BAAD. Impreza organizowana wspólnie z parafią pw. Świętego Ducha, Oddziałem Katolickiego Stowarzyszenia "Civitas Christiana", Muzeum Okręgowym, przy wsparciu drukarni BAAD, pod patronatem Prezydenta Miasta Nowego Sącza Ryszarda Nowaka.
11 listopada 2007 r. - w sali widowiskowej parafii oo. Jezuitów w parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa odbyło się 2. Sądeckie Patriotyczne Śpiewanie. Impreza zgromadziła ok. 90 osób, rozdano śpiewniki przygotowane i wydrukowane przez Drukarnię BAAD. Impreza organizowana wspólnie z parafią pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Oddziałem Katolickiego Stowarzyszenia "Civitas Christiana", Muzeum Okręgowym, przy wsparciu drukarni BAAD, pod patronatem Prezydenta Miasta Nowego Sącza Ryszarda Nowaka.

ZBIORY BIBLIOTECZNE
Oddział PTH w Nowym Sączu posiada zbiór książek, przekazany w depozyt do Archiwum Państwowego, po likwidacji Stacji naukowej PTH. Pracownicy Archiwum wprowadzili do bazy tworzonej w programie Microsoft Access 3006 książek. Z końcem roku 2004, Oddział wzbogacił się o zbiór 55 książek, 11 zeszytów czasopism i 9 map, o tematyce dotyczącej II wojny światowej, będący darem p. Julii Mordawskiej, wdowy po Zbigniewie Mordawskim, znanym sądeckim badaczu historii II wojny światowej, autorze wielu publikacji. Poza tym Oddział w siedzibie posiada zbiór 82 wydawnictw książkowych i map, zgromadzonych od 2004 roku. W początku listopada 2007 r. pani Julia Mordawska przekazała kolejne 30 książek i 20 nadbitek artykułów na rzecz PTH. Do zbioru dołączyliśmy reprint II tomu "Rocznika Sądeckiego" i materiały nadesłane z ZG PTH.

DZIAŁANIA INTEGRACYJNE
Stało się niejako tradycją organizowanie wspólnych z "Civitas Christiana" spotkań noworocznych (opłatkowych) i wielkanocnych. W 2005 r. były to spotkanie noworoczne w dniu 29 stycznia i spotkanie wielkanocne - w dniu 31 marca. W 2006 r. spotykaliśmy się 21 stycznia i 21 kwietnia. W 2007 r. spotkania odbyły się 18 stycznia i 24 kwietnia.

DZIAŁANIA INFORMACYJNE
Informowanie Członków Oddziału o prowadzonych pracach przeprowadzano na kilka sposobów:

Skrócone sprawozdania z działalności Oddziału Corocznie w grudniu, wraz z życzeniami świątecznymi, były rozsyłane skrócone wersje sprawozdania rocznego z działalności Oddziału.

Zaproszenia na imprezy organizowane przez Oddział PTH.
Do Członków Oddziału wysyłano zaproszenia na organizowane przez Oddział sesje, odczyty, spotkania integracyjne i walne zebrania: pocztą - drukowane lub do osób posiadających dostęp do internetu, za pomocą poczty elektronicznej.
" w 2005 r. 7 zaproszeń (spotkania integracyjne, 50-lecie PTH, kapliczka na Jodłowcu, 350-lecie najazdu szwedzkiego, odczyt IPN, Promocja II tomu "Rocznika Sądeckiego")
" w 2006 r. 11 zaproszeń (spotkania integracyjne, sesja "chochołowska", promocja nowego "Rocznika Sądeckiego", sesja "partyzancka", sesja "kolejowa", promocja książki M.Smolenia, Walne Zebranie Oddziału, 2 odczyty IPN, sesja o Świętych)
" w 2007 r. 6 zaproszeń (spotkania integracyjne, odczyt L.Kulińskiej, promocja nowego "Rocznika Sądeckiego", wystawa "..o Orła w koronie", Walne Zebranie Oddziału).

Plakaty informujące o imprezach organizowanych przez Oddział PTH.
Dla imprez organizowanych przez Oddział (sesje, odczyty, wystawa), były wydrukowane plakaciki, powiększone do formatu A3, czarno-białe, rozklejane w wybranych miejscach.
" w 2005 r. plakat A4 dwukolorowy o sesji nt. 350-lecia wyzwolenia miasta Nowego Sącza spod najazdu szwedzkiego
" w 2005 r. plakat A4 czarno-biały nt. odczytu IPN "Kto się boi lustracji"
" w 2006 r. plakat A4 czarno-biały nt. odczytu IPN "Stanisław Mikołajczyk…"
" w 2006 r. plakat A4 czarno-biały nt. odczytu IPN "Rok 1956 - złudzenie przełomu"
" w 2006 r. plakat A1 kolorowy (druk.) o obchodach 130-lecia linii kolejowej Tarnów-Leluchów
" w 2006 r. plakat A4 kolorowy o sesji "Partyzancka Sądecczyzna 1939-1945"
" w 2007 r. plakat A4 czarno-biały nt. konkursu historycznego "Ziemia Sądecka - od przeszłości do…"
" w 2007 r. plakat A2 kolorowy (druk.) o I Sądeckim Patriotycznym Śpiewaniu
" w 2007 r. plakat A4 czarno-biały nt. wystawy IPN/PTH "..o Orła w koronie. Zgrupowanie partyzanckie Błyskawica"
" w 2007 r. plakat A2 kolorowy (druk.) o 2 Sądeckim Patriotycznym Śpiewaniu

Informacje o konkursie historycznym "Ziemia Sądecka - od przeszłości do współczesności" rozsyłane do szkół Dla kolejnych edycji konkursu, zostały przygotowane zwięzłe informacje z regulaminem konkursu, terminami kolejnych faz konkursu, danymi adresowymi organizatorów, wykazem literatury i szkół, które brały udział w konkursie. W formacie A5, wydruk kolorowy.

"Biuletyn Informacyjny Oddziału PTH w Nowym Sączu"
Do Członków Oddziału posiadających dostęp do internetu, za pomocą poczty elektronicznej wysyłano także "Biuletyny Informacyjne Oddziału PTH w Nowym Sączu" ilustrowane zdjęciami:
" Biuletyn Informacyjny nr 1 - wrzesień 2005 - dot. obchodów jubileuszu 50-lecia Oddziału PTH
" Biuletyn Informacyjny nr 2 - wrzesień 2005 - z informacją o wpisaniu PTH do rejestru Organizacji Pożytku Publicznego i planami działania Oddziału w 2005 i 2006 r.
" Biuletyn Informacyjny nr 3 - wrzesień 2005 - dot. poświęcenia kapliczki ku czci pilotów szybowcowych na Górze Jodłowiec
" Biuletyn Informacyjny nr 4 - listopad 2005 - dot. promocji reprintu II tomu "Rocznika Sądeckiego" z 1949 r.
" Biuletyn Informacyjny nr 5 - grudzień 2005 - dot. sesji o 350-leciu wyzwolenia miasta Nowego Sącza spod najazdu szwedzkiego
" Biuletyn Informacyjny nr 1(6) - marzec 2006 - dot. pierwszego dnia sesji "Ks. Michał Głowacki a powstanie chochołowskie"
" Biuletyn Informacyjny nr 2(7) - marzec 2006 - dot. drugiego dnia sesji "Ks. Michał Głowacki a powstanie chochołowskie"
" Biuletyn Informacyjny nr 3(8) - wrzesień 2006 - dot. m.in. odczytów IPN "Stanisław Mikołajczyk: rok 1946 - misja niemożliwa", "Rok 1956 - złudzenie przełomu", konkursowi "Ziemia Sądecka - od przeszłości do współczesności" i sprawom bieżącym w tym uczestnictwie w nadaniu sztandaru Związkowi Podhalan w Łącku, Walnemu Zebraniu Oddziału, sesji nt. 130-lecia linii kolejowej Tarnów-Leluchów
" Biuletyn Informacyjny nr 4(9) - październik 2006 - dot. drugiego dnia obchodów 130-lecia linii kolejowej Tarnów-Leluchów, przyznania nagrody "Błękitne Skrzydła" dla STL "ORLIK", Walnemu Zgromadzeniu PTH w Pułtusku w dniach 15-16 września, promocji książki Mieczysława Smolenia "Tablice, groby i pomniki świadczące o przeszłości Nowego Sącza", wycieczce historycznej "Szlakiem konfederacji barskiej w Beskidzie Niskim i Sądecczyźnie"
" Biuletyn Informacyjny nr 5(10) - listopad 2006 - dot. sesji "Partyzancka Sądecczyzna 1939-1945"
" Biuletyn Informacyjny nr 6(11) - listopad 2006 - dot. sesji "Związki Świętych z Sądecczyzną"

DZIAŁALNOŚĆ WYDAWNICZA
Członkowie oddziału są autorami wielu artykułów naukowych i popularno-naukowych, drukowanych w regionalnych i ogólnopolskich czasopismach naukowych oraz prasie codziennej. Publikowali m.in. Tadeusz Duda ("Rocznik Sądecki"), Urszula Duda (felieton w czasopiśmie "Obywatel"), Grzegorz First ("Almanach Sądecki", "Rocznik Sądecki"), Stanisław Korusiewicz ("Almanach Sądecki"), Tomasz Kosecki ("Almanach Sądecki"), Maria Kruczek ("Rocznik Sądecki"), Leszek Migrała ("Rocznik Sądecki", "Almanach Sądecki" i własna monografia Od TT do PTTK. 100 lat Oddziału "Beskid" w Nowym Sączu, książka Kościół kolejowy i parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Sączu oraz tekst do albumu Sylwestra Adamczyka Sądecka Góra Tabor), Antoni Szczepanek ("Rocznik Sądecki"), Robert Ślusarek ("Rocznik Sądecki", "Almanach Sądecki"), Leszek Zakrzewski ("Almanach Muszyny", "Almanach Sądecki", "Kroniki Muzealne", "Małopolski Słownik Biograficzny Uczestników Działań Niepodległościowych 1939-1956" prace Komisji Historii Wojskowości Oddziału PTH w Nowym Targu t. IV/1, Zeszyty Naukowe SITK RP Oddział w Krakowie" i współautorstwo książki Kościół kolejowy i parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Sączu").

UDZIAŁ W KONFERENCJACH I SESJACH NAUKOWYCH
Na uroczystej sesji z okazji 50-lecia utworzenia Oddziału PTH w Nowym Sączu, referat o historii Oddziału wygłosił mgr Antoni Szczepanek.
Na sesji edukacyjnej z okazji 350-lecia wyzwolenia miasta Nowego Sącza spod najazdu szwedzkiego L.Zakrzewski przedstawił prezentację "Wojsko polskie w dobie potopu".
Na uroczystej sesji "Ks Michał Głowacki a powstanie chochołowskie" z okazji 160-lecia powstania chochołowskiego, referat Sądecki etap losów powstańców chochołowskich wsparty prezentacją komputerową, wygłosił mgr inż. Leszek Zakrzewski.
Na sesji edukacyjnej z okazji 130-lecia linii kolejowej Tarnów-Leluchów, referat 130-lecie Warsztatów Kolei w Nowym Sączu wsparty prezentacją komputerową, oraz prezentację 130-lecie linii kolejowej Tarnów-Leluchów wygłosił mgr inż. Leszek Zakrzewski.
Podczas Sejmiku Małopolskich Stowarzyszeń Regionalnych, w Audytorium im. Wincentego Danka w budynku głównym Akademii Pedagogicznej w Krakowie w dniu 1 grudnia, dr Maria Kruczek wygłosiła referat - Płaszczyzny współdziałania Oddziału PTH w Nowym Sączu z organizacjami regionalnymi. Referat został wsparty prezentacją komputerową, opisującą krótko historię Oddziału i współpracę Oddziału z innymi instytucjami i organizacjami regionalnymi, przygotowaną i uruchomioną przez L.Zakrzewskiego.
Stanisław Korusiewicz wygłosił prelekcję o przeszłości Łącka na prośbę Związku Podhalan Oddział w Łącku, podczas uroczystości w Czerńcu.
Na spotkaniu działaczy związanych z ideą muzealnictwa i izb regionalnych zorganizowanym w 50 rocznicę działalności starosądeckiego Muzeum Regionalnego im. Seweryna Udzieli w Starym Sączu, wykład "Rola lokalnych placówek muzealnych w zabezpieczeniu i upowszechnianiu dziedzictwa kulturowego regionu - zarys problematyki" wygłosił R.Ślusarek. Na zakończenie sympozjum R.Ślusarek zaprezentował odnalezione zabytki z dawnego kościoła franciszkańskiego w Starym Sączu. Po wspólnym obiedzie, zebrani uczestniczyli w odsłonięciu tablicy upamiętniającej istnienie klasztoru franciszkańskiego na budynku będącym pozostałością klasztoru.

PRACA Z MŁODZIEŻĄ
Nauczyciele licealni dr Władysław Kruczek (II LO im. Marii Konopnickiej) i mgr Michał Zacłona (w 2005 r.) oraz mgr Anna Berowska (I LO im. Jana Długosza) przygotowywali uczniów do XXXI edycji Olimpiady Historycznej (w roku szkolnym 2004/2005); uczniowie brali udział w konkursie na szczeblu okręgowym, a uczniowie dr. Kruczka zostali finalistami olimpiady. W towarzyszącym olimpiadzie konkursie "Parlamentaryzm w Polsce" brali udział uczniowie dr. W.Kruczka, w konkursie "Ziemia Sądecka - od przeszłości do współczesności", uczniowie zajęli I i III miejsce. Młodzież przygotowywana przez dr. W.Kruczka startowała z powodzeniem w konkursie "Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym", "Wiedzy o Prawach Człowieka", "Wiedzy o Unii Europejskiej" i "Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego".
Na sesji edukacyjnej z okazji 350-lecia wyzwolenia miasta Nowego Sącza spod najazdu szwedzkiego, zorganizowanej wspólnie z II LO, trzy tematy prezentowała młodzież liceum przygotowana przez dr Marię Kruczek i mgr. Jerzego Horowskiego oraz mgr. Bogdana Potońca.
W roku szkolnym 2005/2006 odbyła się XXXII edycja Olimpiady. Do II etapu przeszli uczniowie dr. W.Kruczka, a jeden z nich został finalistą olimpiady. W towarzyszącym konkursie "Parlamentaryzm w Polsce", w eliminacjach okręgowych spośród sądeckich szkół najlepszy wynik uzyskał uczeń dr. W.Kruczka i został finalistą konkursu. Na sesji edukacyjno-historycznej "Partyzancka Sądecczyzna 1939-1945", sześć tematów prezentowała młodzież liceum przygotowana przez dr W.Kruczka, mgr J.Horowskiego oraz mgr B.Potońca, pod nadzorem dr M.Kruczek.
W roku szkolnym 2006/2007 w XXXIII edycji Olimpiady Historycznej uczniowie dr. Władysława Kruczka zostali laureatami olimpiady - dwoje uczniów otrzymało II spośród 155 finalistów. Troje zostało także laureatami konkursu "Parlamentaryzm w Polsce" (II, III i IX lokata), jedna uczennica finalistką konkursu.
Dr W.Kruczek przygotowywał także młodzież (z sukcesami) do konkursów "Wiedzy o Prawach Człowieka", "Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego" i "Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym".

INNA DZIAŁALNOŚĆ

Kartki pocztowe o tematyce historycznej według projektów L.Zakrzewskiego
2 maja 2005 - 50-lecie Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Sączu (z wykorzystanym rysunkiem pierwszej pieczęci miasta Nowego Sącza z 1325 roku, wykonanym przez M.Piwowara),
8 sierpnia 2005 - poświęcenie kapliczki ku czci pilotów Szkoły Szybowcowej w Tęgoborzu (1933-1951), wybudowanej przez Sądeckie Towarzystwo Lotnicze "Orlik", na górze Jodłowiec w Tęgoborzu,
20 sierpnia 2005 - "85. rocznica Bitwy Warszawskiej 1920 roku",
30 sierpnia 2005 - walki podczas Wojny Obronnej 1939 roku na Sądecczyźnie,
10 listopada 2005 - dwie kartki pocztowe, "87. rocznica odzyskania niepodległości",
4 grudnia 2005 - "350-lecie wyzwolenia miasta Nowego Sącza spod najazdu szwedzkiego",
18 lutego 2006 - "160. rocznica powstania chochołowskiego. 1846 -19-21 luty - 2006",
20 maja 2006 - "100 lecie TT-PTT-PTTK Oddział "BESKID" w Nowym Sączu. 1906 - 20-21 maja 2006",
28 maja 2006 - "25. rocznica śmierci Prymasa Tysiąclecia. Sługa Boży Stefan Kardynał Wyszyński",
29 maja 2006 - "95. rocznica uruchomienia linii kolejowej Muszyna-Krynica. 29 V 1911", (także poczta kolejowa dla filatelistów),
30 maja 2006 - "20. rocznica wjazdu pierwszego pociągu elektrycznego do Nowego Sącza",
18 lipca 2006 - "100. rocznica urodzin Jerzego Giedroycia",
18 lipca 2006 - "60-lecie Instytutu Literackiego w Paryżu. Maisons-Laffitte",
14 sierpnia 2006 - "130. rocznica uruchomienia linii kolejowej Tarnów-Leluchów", (także poczta kolejowa dla filatelistów), 14 sierpnia 2006 - "130. rocznica uruchomienia c.k. Warsztatów Kolei",
25 października 2006 - "25. rocznica śmierci mjr. Juliana Zubka ps. "Tatar" dowódcy 9 kompanii 1 psp AK (stemplowana pieczęcią z okazji wspólnej sesji PTH i II LO),
10 listopada 2006 - "88. rocznica odzyskania niepodległości",
10 grudnia - "25. rocznica zniewolenia narodu",
30 maja 2007 - wernisaż wystawy "O orła w koronie… Zgrupowanie partyzanckie "Błyskawica", zorganizowanej przez IPN, PTH Oddziały Nowy Targ, Nowy Sącz i "Civitas Christiana" w Nowym Sączu, (stemplowana pieczęcią z okazji wspólnej wystawy IPN, PTH i CCh),
15 sierpnia 2007 - "115. rocznica urodzin gen. Władysława Andersa",
16 września 2007 - "beatyfikacja o. St. Papczyńskiego",
26 września 2007 - "20. rocznica wjazdu pierwszego pociągu elektrycznego do Krynicy" (także poczta kolejowa dla filatelistów),
10 listopada 2007 - "89. rocznica odzyskania niepodległości",
20 listopada 2007 - "110-lecie kościoła i 70-lecia parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w N. Sączu",
5 grudnia 2007 - "140. rocznica urodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego",
18 grudnia 2007 - "70-lecie kolejki górskiej na Górę Parkową w Krynicy", (także poczta kolejowa dla filatelistów).

Publikacje i wystawy organizowane poza PTH
Leszek Migrała i Leszek Zakrzewski włączyli się do przygotowań obchodów 110-lecia kościoła i 70-lecia parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Sączu, opracowując książkę z tej okazji, wydaną staraniem parafii, a Leszek Zakrzewski przygotował wystawę (36 plansz formatu A1) pod tym samym tytułem, która została udostępniona do zwiedzania w sali widowiskowej przy parafii od dnia 21.XI.2007 r.
Kwesty na Cmentarzu Komunalnym w ramach akcji "Odnawiamy Sądeckie Nekropolie"v Członkowie Oddziału PTH brali udział w dorocznych kwestach prowadzonych przez sądeckie stowarzyszenia na cmentarzu Komunalnym w 2005, 2006 i 2007 r.
Współpraca z Bractwem Rycerskim Kasztelanii Sandeckiej
Z Oddziałem PTH od grudnia 2004 r. stowarzyszone jest Bractwo Rycerskie Kasztelanii Sandeckiej prowadzone przez mgr Marka Lebdowicza, które zajmuje się propagowaniem idei rycerskich wśród młodzieży, praktyczną nauką "rycerskiego rzemiosła", własnoręcznego sporządzania ubiorów i wyposażenia rycerskiego. Członkowie Bractwa uczestniczą w plenerowych pokazach, organizowanych m.in. w nowosądeckim Parku Etnograficznym, na Placu Zamkowym pod Basztą Kowalską oraz turniejach rycerskich na terenie kraju. W 2006 r. poprzez Oddział PTH prowadzili działania związane z pozyskaniem pomieszczeń w Baszcie Kowalskiej. W wyniku tych prac i uzgodnień z Delegaturą Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków i Wydziałem Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami UM Nowego Sącza, uzgodniono konieczność dokonania przeglądu stanu technicznego baszty, oględzin przez archeologa, wygospodarowanie środków z budżetu miasta na naprawę baszty, a następnie sporządzenie planu użytkowania, wytycznych eksploatacji pomieszczeń w obiekcie zabytkowym i dopiero wtedy objęciu pomieszczeń przez BRKS na zasadzie bezpłatnego użyczenia od UM Nowego Sącza.
WYCIECZKI HISTORYCZNE (2006:1, 2007:1)
22 października 2006 r. - odbyła się wycieczka historyczna "Śladem konfederacji barskiej w Beskidzie Niskim i Sądecczyźnie", organizowana wspólnie z Komisją Krajoznawczą PTTK "Beskid" w Nowym Sączu. Trasa wiodła przez Kamionkę do Blechnarki, przez Wysową do Izb, na wzgórze Baszta pod Lackową, do Berestu, przez Mochnaczkę do Muszynki a stamtąd szlakiem do rezerwatu "Okopy Konfederatów Barskich", w drodze powrotnej do cerkwi w Muszynce i przejazd obok kopca Pułaskiego w Krynicy. 20 października 2007 r. - odbyła się organizowana wspólnie z Komisją Krajoznawczą PTTK Oddział "Beskid", wycieczka historyczna "Zamki obronne Doliny Popradu". W programie znalazły się:
- Keżmarok - miasto i zamek, kasztel w Strżkach i gotycki kościół św. Anny, miasto Podoliniec i fragmenty murów, zamek Lubovelski i muzeum krajoznawcze, zamek Plavec, ruiny zamku w Muszynie (uzależnione od dysponowania rezerwą czasową).
WSPÓŁPRACA Z INSTYTUCJAMI I ORGANIZACJAMI
Oddział PTH w Nowym Sączu współpracował w minionej kadencji z następującymi organami administracji państwowej i samorządowej, instytucjami prowadzącymi działalność naukową i dydaktyczną, organizacjami społecznymi:
" Urzędem Miasta Nowego Sącza,
" Katolickim Stowarzyszeniem "Civitas Christiana" Oddział w Nowym Sączu,
" Sądecką Biblioteką Publiczną im. J. Szujskiego,
" Instytutem Pamięci Narodowej, Biurem Edukacji Publicznej w Krakowie,
" Muzeum Okręgowym w Nowym Sączu,
" Oddziałem PTH w Nowym Targu,
" Redakcją "Almanachu Muszyny", " Centrum Sieci Pocztowej Oddział w Nowym Sączu,
" Związkiem Sądeczan,
" II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu,
" Szkołą Podstawową nr 21 im. Jana Pawła II w Nowym Sączu,
" Gimnazjum nr 2 im. Urszuli Kochanowskiej w Nowym Sączu,
" Sądeckim Towarzystwem Lotniczym "Orlik",
" Delegaturą Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Nowym Sączu,
" Towarzystwem Miłośników Starego Sącza,
" parafią pw. św. Kazimierza w Nowym Sączu,
" Karpackim Oddziałem Straży Granicznej w Nowym Sączu,
" Oddziałem Związku Podhalan w Łącku,
" PKP PLK S.A. Zakładem Linii Kolejowych w Nowym Sączu,
" Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej Oddział w Krakowie,
" Komisją Krajoznawczą PTTK Oddziału "Beskid" w Nowym Sączu,
" Chrześcijańskim Ruchem Samorządowym Oddział w Nowym Sączu,
" mediami lokalnymi: "Dziennikiem Polskim" (częściej),
" "Gazetą Krakowską",
" Radiem RDN Małopolska,
" Regionalną Telewizją Kablową,
" parafią pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Sączu.

WAŻNE INICJATYWY
X.1. W ramach obchodów 160. rocznicy powstania chochołowskiego, z inicjatywy Oddziału ale z pieniędzy UM Nowego Sącza, została wykonana i umieszczona na ścianie kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia NMP na tzw. "Starym Cmentarzu" w Nowym Sączu, tablica pamiątkowa, poświęcona ks. Michałowi Głowackiemu "Świętopełkowi" - inicjatorowi powstania chochołowskiego, który po aresztowaniu zmarł w nowosądeckim więzieniu i został pochowany na tym właśnie cmentarzu.

Na wniosek Zarządu Oddziału, Walne Zgromadzenie Członków PTH w Pułtusku w 2006 r., przyznało tytuł Honorowego Członka PTH mgr. Tadeuszowi Dudzie i dyplom uznania mgr. Marianowi Piwowarowi. Mgr Tadeusz Duda jest pierwszym członkiem sądeckiego Oddziału PTH wyróżnionym takim tytułem. Dyplomy wręczył obu wyróżnionym wiceprezes ZG PTH prof. Chwalba podczas sesji edukacyjno-historycznej "Partyzancka Sądecczyzna 1939-1945", w dniu 27 października 2006 r. w auli II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu.

W ramach obchodów 110-lecia kościoła i 70-lecia parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Sączu, z inicjatywy L.Zakrzewskiego, przy poparciu ks, proboszcza J.Bireckiego, została wykonana (treść - L.Zakrzewski, projekt - J.Stec) i umieszczona na cokole pomnika Chrystusa, znajdującego się na placu kościelnym, tablica pamiątkowa z informacją o historii powstania pomnika, jako wotum wdzięczności za ocalenie miasta przed Rosjanami w 1914 r.

Nowy Sącz, 13 grudnia 2007 r.
Prezes Zarządu Oddziału PTH w Nowym Sączu
mgr inż. Leszek Zakrzewski
Kalendarzyk

Kalendarzyk









Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Nowym Sączu